U bent hier

Boeiende afsluiting Atelier Documenteren van de Samenleving

30 januari 2015

Woensdag 21 januari vond in de Universiteit van Leiden het slotsymposium van het Atelier Documenteren van de Samenleving (DS) plaats. De dag bestond uit  interessante onderzoekspresentaties, workshops en een levendige, interactieve paneldiscussie. 

In het Atelier DS werkten studenten en professionals het afgelopen jaar samen met het Streekarchief Midden-Holland (SAMH), Archief Eemland, Stadsarchief Amsterdam en Imagine IC aan diverse onderzoeksprojecten. Leidraad tijdens de onderzoeksprojecten vormden de 4 rollen van de archivaris volgens de Canadese archivaris Laura Millar. Tijdens het slotsymposium werd o.a. gekeken naar de dwarsverbanden tussen de projecten. 

Conclusies, bevindingen en geluiden uit de zaal

De directe relatie tussen overheid en niet-overheid in het documenteren van de samenleving verdient meer aandacht. De Archiefwet versterkt de scheiding tussen overheid en niet-overheid en regelt dat overheidsarchieven op termijn naar de archiefinstellingen worden overgebracht. Echter, de informatie die gedeeld wordt op sociale media dreigt verloren te gaan als we 10 jaar wachten. Een integrale waarderingsmethodiek zou recht doen aan zowel overheidsarchieven als niet-overheidsarchieven. Desondanks maken beide aspecten deel uit van de samenleving. Uit de trendanalyse van het Stadsarchief Amsterdam komen bijvoorbeeld ook overheidstrends naar voren. Overheidsfactoren kunnen dus deel uitmaken van een bredere trend. 

De taal van de archivaris

Daarnaast werd tijdens het symposium het belang aangestipt van de taal die de archivaris spreekt en de houding die hij aanneemt. Een archivaris moet zijn energie steken in de communicatie met actoren, en tools creëren die goed bruikbaar zijn voor archiefvormers. Samenwerking met andere erfgoedinstellingen is een voorwaarde om dergelijke stappen te kunnen zetten. Archivarissen moeten bereid zijn te leren van andere erfgoeddisciplines, en samenwerking zoeken met minder beschermde, maar goed functionerende instellingen. Documenteren van de samenleving is namelijk niet alleen een taak van archiefdiensten. 

In de zaal was overeenstemming over de kennis en expertise die de archivaris heeft en meer zou moeten delen. “Ga meer in een adviseurspositie bij archiefvormers zitten”, was een veel gegeven antwoord op de vraag naar de rol van een archivaris in het documenteren van de samenleving. 

Vervolg

De vorm en het onderwerp van het Atelier DS is positief ontvangen. Tijdens het symposium is nagedacht en gezamenlijk besproken wat een mogelijk vervolg van het Atelier kan zijn. Er werden onderzoeksprojecten aanbevolen waarin archivarissen samenwerken met andere erfgoedspecialisten en archiefvormers. Het Atelier zou zich in de toekomst meer kunnen richten op de doorontwikkeling van ‘tools’ en research by design, met meer aandacht voor reflectie op het gedane onderzoek. Ook werd het belang van continuïteit genoemd. Hoe kunnen archiefdiensten het ‘documenteren van de samenleving’ integreren in hun acquisitiebeleid? En wat wordt verstaan onder community, een veel gebruikt begrip binnen Atelier DS. Ze  organiseren zichzelf, maar documenteren ze zichzelf ook? En welke rol speelt de archivaris daarbij, zonder de communities zelf te gaan documenteren? Als laatste werd nog de veranderende verhouding tussen overheid en samenleving naar voren gebracht: steeds meer burgers keren zich van de overheid af en organiseren zichzelf. Ook in deze context is de vraag welke verantwoordelijkheid de archivaris neemt. Van deze aanbevelingen maakt Atelier DS de komende tijd een agenda voor vervolgonderzoek. 

Meer informatie

Binnenkort is een uitgebreid verslag van het slotsymposium te vinden op de website van Archief Ateliers, evenals de videofilm over de 4 rollen van de archivaris van Laura Millar en de onderzoeksresultaten.