U bent hier

Resultaten bootcamp #2: Verrassend denkwerk en food for thought

03 november 2016

Wat als we alle informatie bewaren? Dat – niet ondenkbare - uitgangspunt van Archieflab Bootcamp#1 leverde spannende, maar complexe informatievraagstukken op voor de toekomst. Hoe kan de uitwerking van zulke vraagstukken  er in praktijk uitzien? Dat liet een enthousiaste club deelnemers zien op 25 oktober, tijdens de presentatie van de resultaten van Bootcamp#2 ‘redesigning the archives’.

Van lopende band naar netwerk

Archieven moeten af van het lopende-banddenken (van data maken en opslaan naar beschikbaar stellen) toe naar netwerkdenken, aldus bootcampdeelnemer en informatiewetenschapper Albert Meijer die de presentatie van Bootcamp#2 mede opende. “Archief 2020 bracht veel innovatie. Maar hoe nu verder? Een mogelijke oplossing is het denken in termen van een archiefecosysteem. Net als in een ecosysteem gebeuren er in de digitale wereld veel verschillende nieuwe dingen, zonder sturende factor. Archiefinstellingen moeten daarin positie bepalen. Aansluiten bij nieuwe technologieën en maatschappelijke ontwikkelingen. Soms betekent dit dat instellingen gewoon moeten aanhaken bij nieuwe technologieën en ontwikkelingen. In andere gevallen betekent dit dat instellingen andere partijen een duwtje in de rug moeten geven, door het uitvoeren en inbedden van (succesvolle) experimenten.  En daarbij morele vragen blijven stellen en blijven toetsen.”

3 x van datacreatie naar datagebruik in 2030

Tijdens de Bootcamp#2 werkten deelnemers uit verschillende disciplines – van architecten tot aan wetenschappers en archiefprofessionals - 3 concrete user cases uit. Elke user case draait om de vraag: hoe gaan we in 2030 bij dit vraagstuk idealiter om met data - vanaf datacreatie tot en met beschikbaarstelling van data? Wat kan een goede oplossing of verrassende denkrichting zijn? En hoe ziet de archieffunctie er hierbij eruit? 

Vraagstuk user case 1: hoe houden mensen in 2030 regie op hun medische gegevens?
Oplossing: in 2030 is er Deep Archive, een informatielaag van publieke en private partijen, met daarin alle medische gegevens uit onderzoek, patiëntendata en persoonlijke data. Informatiezoekers kunnen zich op basis van hun rol – bijvoorbeeld onderzoeker of arts - identificeren bij Deep Archive. Ze krijgen dan toegang tot die gegevens waarvoor de eigenaar vooraf toestemming heeft gegeven. Mensen kunnen ook gebruiker zijn van de eigen gegevens, bijvoorbeeld een hartpatiënt die wil benchmarken met andere hartpatiënten. Met Deep Archive weet je als patiënt wat er aan data van jou is en waar het is (regie!). Het publieke belang is gediend vanwege de makkelijke toegang. De meerwaarde zit onder meer in verrijking van eigen data. Controle op de betrouwbaarheid van het systeem Deep Archive kan middels civic governance en technologieën als block chain.

Vraagstuk user case 2: hoe beschikt de renovatiearchitect die in 2030 wil gaan bouwen over de juiste en volledige data van een locatie?
Oplossing: in 2030 is er Data5, een toepassing waarmee de gebruiker “een datareis door de tijd maakt”. Stel: er is een architect die een huis wil bouwen op een oud fabrieksterrein. Hij heeft veel verschillende soorten informatie nodig. In 2016 reisde hij daarvoor nog stad en land af voor bezoekjes aan de verschillende archieven. Om tot de conclusie te komen dat er veel digitale informatie over dat terrein is die niet in de archieven zit. In Deep 5 zit alle data rondom een locatie gegroepeerd – op basis van geocoördinaten in de metadata – en is opvraagbaar via Data5. De gebruiker logt in op basis van zijn/haar rol en ziet alle relevante data waartoe hij gemachtigd is.  De gebruikersvraag triggert dat informatie in context gecombineerd en ontsloten wordt.

Vraagstuk User case 3: hoe beleven we identiteit in 2030?
Oplossing: in 2030 is er Collective Memory Contact (CMC); iedereen is via een ingebouwde chip in het hoofd verbonden met een digitaal collectief geheugen. Stel: een meisje van 16 jaar wil in 2030 weten waarom zij zo veel gegevens (visum, Verklaring van Goed Gedrag, etc.) moet aanleveren voor een simpel bezoekje naar Parijs. Die vraag stelt ze via CMC aan het collectieve geheugen. Haar vraag wordt beantwoord door een hologram van een leeftijdgenoot die met behulp van informatie uit het collectieve geheugen haar vraag beantwoordt. Het meisje krijgt, op basis van identiteitsherkenning, informatie op haar eigen niveau over de reden van de aangescherpte veiligheidsmaatregelen. Daardoor ontstaat kennis en begrip.

Archieffunctie: betrouwbaarheid

Mooie en creatieve oplossingen, vond het panel dat werd gevormd door Marens Engelhard (algemene rijksarchivaris), Anouk Baving (Archief 2020) en Marleen Stikker (De Waag Society). Baving sloot af: “Verrassend denkwerk en food for thought voor de hele sector. Ik denk wel dat bij alle 3 de scenario’s geldt dat de gebruiker steeds wil weten: wie is de afzender van deze informatie? En waar en wanneer is deze informatie gecreëerd, hoe betrouwbaar is deze informatie? De toekomst van de archieffunctie zit misschien in het antwoord geven op zulke vragen. En het blijft belangrijk dat wij – archiefsector én archiefvormers – het denken daarover met dit soort experimenten een zetje in de goede richting geven.” 

Lees hier het verslag van Bootcamp #2.

Tags: