U bent hier

Atelier Actieve Openbaarheid (van WABO-dossiers)

Aanpak

Landelijk project

Status

Afgerond

Programmalijn

Projectleider

Erika Hokke, STROOM in/PAOO

Looptijd

1 mei 2014 - 1 mei 2015
Het Platform voor Archiefonderwijs en –Onderzoek (PAOO) introduceert vanaf collegejaar 2014-2015 een nieuwe vorm van onderzoek en onderwijs: het atelier. In een atelier werken studenten en docenten van de archiefopleidingen samen met professionals vanuit praktijkorganisaties en externe experts aan het oplossen van vraagstukken in het archief- en informatiedomein. De vraagstukken zijn actueel, raken meerdere disciplines, zijn nog niet (volledig) opgelost en worden voorgedragen door organisaties in het werkveld. Kenmerkend voor een atelier is de samenwerking tussen beginnend beroepsbeoefenaren, ervaren onderzoekers en professionals uit de dagelijkse werkpraktijk bij het formuleren en toetsen van oplossingen voor concrete vraagstukken. 

Leerdoelen

In het atelier Actieve Openbaarheid van WABO-dossier is de centrale onderzoeksvraag: Wat houdt het bestuurlijke begrip actieve openbaarheid precies in als het gaat om WABO-dossiers, en is deze actieve openbaarheid en toegankelijkheid te realiseren? Deze vraag leidt tot de volgende deelvragen: 
  • Wat is de behoefte aan actieve openbaarheid bij burger, bedrijf, bestuur en ambtenaar? Hoe staat dit ten opzichte van privacy en 'The right to be forgotten'?
  • Wat zijn de juridische kaders, belemmeringen en mogelijkheden? 
  • Valt actieve openbaarheid ‘by design’ in te regelen, zoals in het actieplan Open Overheid wordt bepleit? 
  • Leidt actieve openbaarheid tot meer of betere toegankelijkheid van overheidsinformatie?
Naast de inhoudelijke onderzoeksvraag staat de vraag centraal of een atelier een goed bij de onderwijsinstellingen passende vorm is voor onderwijs en onderzoek. De vragen die hierbij horen zijn: 
  • Is het voor de 3 onderwijsinstellingen (Hogeschool van Amsterdam, Universiteit van Amsterdam, Reinwardt academie) mogelijk om gezamenlijk een onderwijs- en onderzoeksomgeving in te richten? Wat gaat goed, wat kan beter? 
  • Is het atelier geschikt als leeromgeving?
  • Is het atelier geschikt als onderzoeksomgeving? 

Beoogde resultaten

  • Instrumenten (richtlijnen, werkwijze, protocol, etc.) voor overheidsorganisaties, om actieve openbaarheid vorm te geven
  • Overzicht van de belemmeringen voor actieve openbaarheid
  • Open atelierbijeenkomsten, een masterclass, een slotsymposium, een blog met updates en een bundel met artikelen
  • Als atelier een nieuw model voor interactieve en interdisciplinaire kennisontwikkeling binnen het archief- en informatiedomein.

Projectteam en deelnemers

Het Atelier Actieve Openbaarheid van WABO-dossiers wordt uitgevoerd in opdracht van het stadsarchief Rotterdam en de 3 onderwijsinstellingen verenigd in het PAOO (Hogeschool van Amsterdam, Universiteit van Amsterdam en Reinwardt academie). Het atelierteam bestaat uit studenten en docenten van 3 opleidingen en uit professionals werkzaam bij het stadsarchief Rotterdam, DCMR Milieudienst Rijnmond, het Noord-Hollands Archief en waterschap Brabantse Delta. 
Studenten van andere opleidingen en professionals werkzaam bij andere instellingen worden van harte uitgenodigd deel te nemen aan het atelier. Dat kan als mede-onderzoeker in het atelierteam of door deel te nemen aan de Open Ateliers en het slotsymposium. Neem hiervoor contact op met Erika Hokke.

Toelichting

Het Atelier Actieve Openbaarheid van WABO-dossiers pakt een uitgangspunt uit het 'actieplan Open Overheid' bij de horens: “Wat is actieve openbaarheid en is dit (zoals het kabinet dit voorstelt) ‘by design’ te regelen in overheidsorganisaties?” We werken deze vraag uit aan de hand van 4 thema’s:

  • Behoefte aan actieve openbaarheid (bij burger, bedrijf, bestuur, ambtenaar) versus varianten voor actieve openbaarheid (online en  offline) 
  • Actieve openbaarheid ‘by design” : wat is de architectuur? 
  • Juridische kaders : belemmeringen en mogelijkheden, minimaal in relatie tot privacy en intellectueel eigendom. 
  • Definities, termen en kaders (verzamelen en vaststellen)
Het atelier kent 3 fasen:
  1. Denken en plannen (mei – augustus 2014) waarin het onderzoeksplan wordt opgesteld
  2. Doen en delen (september 2014 – februari 2015) waarin het atelierteam het onderzoek uitvoert, er verschillende bijeenkomsten worden georganiseerd en actief wordt gecommuniceerd over het onderzoek
  3. Evalueren en borgen (februari – mei 2015) waarin de resultaten van het atelier worden verspreid via publicaties en presentaties en het atelier wordt geëvalueerd. 
Open Atelier
Het atelierteam werkt bij de uitvoering van het onderzoek (fase 'Doen en delen') volgens een vereenvoudigde 'scrumaanpak'. Iedere 4 weken wordt de voortgang besproken en een planning gemaakt voor de activiteiten in de komende 4 weken. Aansluitend aan deze ‘scrums’ worden externe expert gevraagd om in de vorm van een ‘open atelier’ een presentatie of workshop te geven. De scrums en  de open ateliers zijn toegankelijk voor alle belangstellenden. Aanmelden kan via  Erika Hokke.
De Open Ateliers voor Actieve Openbaarheid vinden plaats op:
  • 2 september: Vergunningverlening, hoe of wat? 
  • 30 september: Wat is actieve openbaarheid?, Stadsarchief Rotterdam, 13:00-17:00 
  • 28 oktober: Wat is de behoefte aan actieve openbaarheid? 13:00-17:00 locatie wordt nog bepaald
  • 25 november: Het wetsvoorstel Open Overheid / Juridische aspecten van actieve openbaarheid 13:00-17:00 uur
  • 16 december: Actieve openbaarheid by design, wat is mogelijk? 
  • 29 januari slotbijeenkomst met atelier Documenteren van de samenleving.

Zie voor de resultaten van het Atelier en het symposium de website Archief Ateliers.

Archief 2020

Het atelier Actieve Openbaarheid wordt financieel ondersteund door het programma Archief 2020. Zie voor meer informatie het projectplan Atelier Actieve Openbaarheid. Naast het atelier Actieve Openbaarheid wordt door de onderwijsinstellingen ook het atelier Documenteren van de samenleving uitgevoerd.